Αξιολόγηση Ειδικών Υποθέσεων

Οι ειδικές υποθέσεις αποτελούν έναν από τους παράγοντες με τους οποίους συνδέονται λειτουργικά ο θεωρητικός με τον ερευνητικό τομέα μιας επιστήμης. Ο ένας (θεωρητικός) συμμετέχει σ’ αυτή τη σχέση σαν παραγωγός και ο άλλος (ερευνητικός) σαν χρήστης των προϊόντων που παράγονται από τον πρώτο.

Ο θεωρητικός τομέας οφείλει, όπως όλοι οι παραγωγοί, να ελέγξει την ποιότητα των προϊόντων που παράγονται απ’ αυτόν, πριν τα δώσει για χρήση στον ερευνητικό. Οφείλει δηλαδή ν’ αναπτύξει ένα σύστημα κριτηρίων με τη βοήθεια των οποίων θα έχει τη δυνατότητα ν’ αποφανθεί αν οι υποθέσεις του έχουν πιθανότητες να είναι βάσιμες ή όχι. Ο ερευνητικός τομέας, όπως όλοι οι χρήστες, οφείλει με το έργο του να ελέγξει αν οι υποθέσεις με τις οποίες τροφοδοτείται είναι βάσιμες, αν δηλαδή απεικονίζουν πράγματι το φαινόμενο στο οποίο αναφέρονται.

Τα αποτελέσματα της έρευνας έχουν πρακτική αξία μόνο στην περίπτωση που επιβεβαιώνουν μια θεωρητική υπόθεση. Σ’ αυτή την περίπτωση η υπόθεση θεωρείται αξιόπιστη (βάσιμη) και γίνεται αποδεκτή σαν έγκυρη επιστημονική γνώση. Αντίθετα, δεν έχουν καμιά πρακτική αξία όταν δεν μπορούν να επιβεβαιώσουν μια θεωρητική υπόθεση. Σ’ αυτή την περίπτωση η υπόθεση δεν απορρίπτεται ως αβάσιμη. Οι υποθέσεις που δεν επιβεβαιώνονται από την έρευνα απορρίπτονται μόνο όταν παραχθεί από τον θεωρητικό τομέα μια αντίστοιχη, βάσιμη θεωρητική υπόθεση, η οποία θα επιβεβαιωθεί από την έρευνα. Π.χ. η μοριακή βιολογία δεν έχει απορρίψει καμιά από τις μοριακές υποθέσεις ως αβάσιμη, παρά το ότι δεν επιβεβαιώνονται από τις μακροχρόνιες και έντονες προσπάθειες της έρευνας του μοριακού επιπέδου. Οι υποθέσεις αυτές θ’ απορριφθούν όταν ο θεωρητικός τομέας της βιολογίας καταφέρει να δημιουργήσει αντίστοιχες βάσιμες εναλλακτικές υποθέσεις που θα επιβεβαιωθούν από την έρευνα.

 

 

Κριτήρια αξιολόγησης υποθέσεων

 

Τα θεωρητικά κριτήρια με τα οποία αξιολογούνται οι ειδικές υποθέσεις είναι σχεδόν τα ίδια με τα κριτήρια με τα οποία αξιολογούνται οι ερμηνείες των δεδομένων και γενικά όλες οι απόψεις που παράγονται από τον θεωρητικό τομέα. Πριν διατυπώσουμε τα κριτήρια που πρέπει να εφαρμόζονται ώστε το αποτέλεσμα της διαδικασίας αξιολόγησης να είναι αξιόπιστο, είναι απαραίτητο ν’ αναφερθούμε στο σύστημα αξιολόγησης που έχει υιοθετηθεί και εφαρμόζεται σε όλες τις κανονικές επιστήμες και σε όλες τις εποχές, το οποίο είναι εντελώς αναξιόπιστο. Και ως εκ τούτου πρέπει ν’ απορριφθεί προκειμένου ν’ ανοίξει ο δρόμος ώστε να εγκαθιδρυθεί ένα νέο και πιο αποτελεσματικό σύστημα αξιολόγησης.