Φάση 3η: Αξιοποίηση Δεδομένων

Δεν έχει σημασία πόσα ξέρουμε, αλλά τι κάνουμε μ’ αυτά που ξέρουμε.

 

Στην τρίτη φάση της διαδικασίας ανασύστασης ενός σύνθετου συνόλου από τα τμήματά του, οι ειδικοί χρησιμοποιούν το μοντέλο που δημιούργησαν στην πρώτη για να συναρμολογήσουν τα δομικά στοιχεία που συγκέντρωσαν στην δεύτερη. Το μοντέλο είναι ο ενεργητικός παράγοντας που καθορίζει α) πόσα και ποια από τα στοιχεία θ’ αξιοποιηθούν και ποια όχι και β) την θέση και τον ρόλο που έχει το καθένα απ’ αυτά μέσα στο σύνολο. Στο τέλος της διαδικασίας ενσωματώνεται στο σύνολο που θα παραχθεί απ’ αυτό. Υπάρχει μέσα στο σύνολο με την μορφή του νοητικού δομικού σκελετού. Το σύνολο αντανακλά πλήρως το μοντέλο ανασύστασης και αντίστροφα. Τα στοιχεία από την άλλη είναι ο παθητικός παράγοντας, η μοίρα του οποίου καθορίζεται από το μοντέλο ανασύστασης.

Η πληρότητα και η ποιότητα του σύνθετου συνόλου που θα δημιουργηθεί στο τέλος της διαδικασίας ανασύστασης καθορίζεται σ’ όλες τις περιπτώσεις, από την πληρότητα και την ποιότητα α) του μοντέλου ανασύστασης και β) των δομικών στοιχείων.

Το έργο του θεωρητικού σ’ αυτή την φάση μοιάζει στις βασικές γραμμές του με το έργο που εκτελούν όλοι οι κατασκευαστές σύνθετων συνόλων εκτός από μια σημαντική διαφορά η οποία αφορά την φύση των δομικών στοιχείων που χρησιμοποιεί (δεδομένα). Τα δεδομένα είναι κωδικοποιημένα μηνύματα στο καθένα από τα οποία απεικονίζεται ένα τμήμα του φαινομένου (συνόλου) που θέλει να ανασυστήσει από τα τμήματά του. Για να μπορέσει να τα αξιοποιήσει θα πρέπει πρώτα να τα αποκωδικοποιήσει, να τα ερμηνεύσει και να τα κατανοήσει. Έτσι για να μπορέσει να ερμηνεύσει ένα σύνθετο φαινόμενο π.χ. το φαινόμενο της κυτταρικής μετανάστευσης σε ηλεκτρικό πεδίο, θα πρέπει οπωσδήποτε να ερμηνεύσει σωστά και να κατανοήσει όλα τα βασικά στοιχεία (δεδομένα) της συμπεριφοράς που εκδηλώνουν τα κύτταρα που μεταναστεύουν κάτω από την επίδραση του πεδίου και ύστερα να συναρμολογήσει τις ερμηνείες του για να δημιουργήσει μια ολοκληρωμένη εικόνα του φαινομένου. Εάν για οποιονδήποτε λόγο δεν καταφέρει να ερμηνεύσει σωστά το σύνολο των δεδομένων, αν δηλαδή η προσπάθειά του περιοριστεί σ’ ένα ποσοστό των δεδομένων και αν οι ερμηνείες του είναι λανθασμένες, τότε δεν θα μπορέσει να ερμηνεύσει σωστά ούτε το σύνολο (φαινόμενο) που απαρτίζεται απ’ αυτά.

Ο θεωρητικός θα βρεθεί στην ίδια δύσκολη θέση μ’ αυτήν στην οποία βρίσκεται ένας κατασκευαστής που α) δεν μπορεί ν’ αξιοποιήσει όλες τις πρώτες ύλες που είναι αναγκαίες για να δημιουργηθεί το σύνολο που θέλει να κατασκευάσει και β) οι πρώτες ύλες που χρησιμοποιεί είναι ποιοτικά ακατάλληλες ή αλλοιωμένες. Το σύνθετο προϊόν που θα παραχθεί στο τέλος της διαδικασίας θα είναι δομικά ανεπαρκές και ποιοτικά ακατάλληλο. Δεν θα μπορέσει να εξυπηρετήσει το έργο για το οποίο παράγεται. Τα θεωρητικά σύνολα που θα παραχθούν από ένα ποσοστό των δεδομένων που υπάρχουν και αυτά που θ’ αποτελούνται από αβάσιμες ερμηνείες των δεδομένων δεν θα αποδίδουν το φαινόμενο για το οποίο κατασκευάσθηκαν.

Απ’ αυτά που διατυπώθηκαν προκύπτει ότι η αξιοποίηση των δεδομένων είναι μια σύνθετη θεωρητική δραστηριότητα η οποία απαρτίζεται από δυο ξεχωριστές δραστηριότητες που συνδυάζονται μεταξύ τους: α) την ερμηνεία των δεδομένων και β) την συναρμολόγηση (αξιοποίηση) των ερμηνειών. Οι θεωρητικοί είτε το συνειδητοποιούν είτε όχι, πρώτα ερμηνεύουν τα δεδομένα τους και ύστερα συνδυάζουν τις ερμηνείες για να δομήσουν τις ερμηνείες των φαινομένων που τους ενδιαφέρουν.